Category Archives for blog

Reinvention. Jezelf opnieuw uitvinden

Jezelf opnieuw uitvinden, zo doe ik het.

Sommige mensen snappen niks van wat ik de laatste jaren zoal doe. 'Jij doet ook iedere keer wat anders', hoor ik dan. Ik snap dat ze dit denken. Zo ben ik bedrijfsadviseur, sta ik in het theater, ben ik auteur, spreker, recensent, dan weer transitiestrateeg, startup developer, innovatief videoproducent, en speel ik zelfs één dag in de week voor 'schooldirecteur'. Misschien ben ik wel een jobhopper in de wereld die ik zelf creëer. En waar ik mezelf steeds weer opnieuw uitvind. Voor mij voelt het vrij en vooral heel erg als mijzelf. Want in dat zigzagpatroon zit een sterke rode draad. In deze blog deel ik er iets van; een opmaat voor de meetup Personal Reinventions op 23 maart aanstaande in Eindhoven.

In 2005 en 2006 overleden op te jonge leeftijd mijn beide ouders. Ik viel in een gat, voelde dat de wortels van mijn eigen bestaan waren weggeslagen. Ik besloot het anders te gaan doen en belandde in een onmetelijk doolhof. De zoektocht naar 'Wat wil ik eigenlijk' was begonnen.

Ik dacht: ik praat wat rond, doe hier en daar inspiratie op en daarna besluit ik (lekker rationeel) wat ik wil. De werkelijkheid is weerbarstiger. Een proces van vallen en opstaan, experimenteren, hoop en frustratie, flops en successen. Een achtbaan, zeg maar. Maar doordat ik hard geconfronteerd was met de eindigheid van het leven, was ik vastberaden ergens voor te gaan. Meer uit het leven te halen dan het 'ge-micromanagement' waar ik tot dan toe mee bezig was geweest: elk jaar duf 20% meer omzet binnenhalen. Of maandelijkse rapportages op tijd indienen. Een wit voetje halen bij het hoger management. Wat deed dat ertoe? Nee, ik wist: ik wilde m'n dromen waarmaken. Screw it, let's do it. Dat idee.

Als je ergens voor gaat, is 't handig als je ook weet waar je voor staat. Jezelf kennen is dan je startpunt. Sterker, het is het baken, het rustpunt, het centrum van waaruit je verder gaat en je potentieel tot ontwikkeling brengt. Dat is voor iedereen anders. Mijn kerndrive is bijvoorbeeld creëren; nieuwe dingen willen doen, op figuurlijke plekken komen waar nog nooit iemand is geweest. Verbeelden, fantaseren, innoveren. De status quo ter discussie stellen. Het liefst buiten het pad van het dozijn. Iets wat ik als kind van nature al deed.

Waar begin je, in zo'n proces? Terug naar het kind in jezelf is helemaal niet zo'n gek idee. In mijn jongste jaren hield ik van tekenen, opstellen schrijven, toneelspelen, grappen maken, sporten. Ik was energiek, ook constant afgeleid en zat meer achterom dan dat ik naar de juf of meester luisterde. Op school werd ik daardoor regelmatig bekritiseerd en 'teruggefloten', en zo begon ik onbewust mijn natuurlijke aard te bedekken en mijn creatieve talenten weg te stoppen onder een geconditioneerde laag van gewenst gedrag. Toen ik dat pas veel later besefte en ontdekte dat mijn jeugdige gedragingen mijn eigenlijke talenten waren, kreeg ik het ineens Spaans benauwd. Waarom deed ik hier niet veel meer mee?

Het antwoord was simpel: ik dacht dat ik m'n keuzes al gemaakt had. Studie afgerond, werkervaring opgedaan, een cv dat toch wel consistent moest blijven (want anders creëer je voor mogelijke werkgevers een verwarrend beeld en dat vergroot niet bepaald je kansen, toch?). Daarnaast vond ik eigenlijk dat elke volgende carrièrestap er een omhoog moest zijn (lees: meer geld, meer status). Een zijstap, stap terug of zelfs een radicale omschakeling kwamen in mijn loopbaanpatroon niet voor. En zo liep ik onbewust in de val van de collectieve overtuigingen die mijn eigen potentieel beperkten. Routes die afgesneden werden. Nee, die ik zélf afsneed. Hoe verder ik verwijderd raakte van mijn eigen talenten, drijfveren en dromen, hoe minder ik deed waar ik écht goed in was en blij van werd.

Time for reinvention. Terug naar jezelf is het loslaten van overtuigingen, opvattingen, verwachtingen die je ooit had, misschien ook de verwachtingen van anderen. Het vergt een hoop moed en hard werken, maar het is de moeite waard. Eenmaal losgekomen uit de greep van collectieve geloofssystemen en verwachtingen, kun je - zonder oordeel - elke situatie opnieuw bekijken. Baan kwijt? Zie het als een kans op een andere toekomst. Deal gaat niet door? Heb vertrouwen dat het zo moest zijn, dat er ongetwijfeld iets beters in 't verschiet ligt. Trein gemist? Geheid dat je nu iemand tegenkomt die je op dat moment nodig hebt. Als je maar open naar de wereld kijkt en kunt vertrouwen op jezelf en de situatie. Een beetje toeval is mooi meegenomen, maar op deze manier val ik de laatste jaren van het een in het ander. En dat is niet alleen mooi en verrassend om te zien, de dingen die op m'n pad komen blijken bij mijn talenten en drijfveren te passen. En dan is een 'carrièreswitch' of een 'jezelf opnieuw uitvinden' ineens géén grote stap meer. Voor de buitenwereld misschien wel, maar voor jezelf niet of nauwelijks. Het vergt het ont-wikkelen van jezelf, het blootleggen van je eigen potentieel en dan de moed om keuzes te maken. Echte keuzes. Ergens voor gaan, wat ertoe doet.

Veel te veel mensen gaan ervan uit dat je moet kiezen voor één loopbaan. Of dat ze hun keuzes al gemaakt hebben, zoals ik dacht. Maar als mens ben je meervoudig getalenteerd. Niet alle talenten zul je in één baan kunnen vatten, maar het is daarmee toch niet gezegd dat je verschillende talenten niet opvolgend op elkaar kunt inzetten en verder ontwikkelt? Ik had enorm veel lol in het interim- en advieswerk, maar ik moet er nu even niet aan denken. Ik was er best goed in, maar de echte topper in mij wil nu zelf de ondernemer zijn.

Mijn droom van het succesvol neerzetten van een creatief en innovatief bureau in de media maak ik nu vol enthousiasme waar. Studio Interactive gaat voortvarend en de samenwerking met mijn mede-vennoot is als één brok creatieve en zakelijke synergie. Geheel toevallig kwam het in 2015 op mijn pad toen ik mijn boek geschreven had en er een filmpje bij wilde hebben. Serendipiteit ten top. Dingen kunnen raar lopen.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Wil je meer weten over persoonlijke reinventions? Op vrijdag 23 maart aanstaande organiseren we met de Dutch Discovery Schools een sessie, waarbij jezelf opnieuw uitvinden centraal staat. Je kunt er bij zijn, check deze pagina. Misschien tot dan!

Het geheim van co-creatie

evert jan van hasselt - Dutch Reinvention School


Ik was een fan van het fenomeen participatiemaatschappij. Als burgers zelf meewerken aan oplossingen in het sociaal domein, kunnen ze veel meer invloed uitoefenen op de oplossingen die ontstaan. Daardoor kunnen zaken meer “op maat” worden geregeld, in plaats van de one-size-fits-all benadering die je van een centraal geleide overheid kunt verwachten. En daarbij: allerlei onderzoeken tonen aan dat actieve burgers gezonder zijn en beter in hun vel zitten.

Wat mij alleen verbaasd heeft, is de benadering van de participatiesamenleving vanuit de politiek. Wat de verzorgingsstaat zo kenmerkte is de paternalistische houding: “wij weten wat goed voor u is!” Dat is niet meer van deze tijd. Dat is waar burgers in toenemende mate genoeg van hebben. Het nieuwe adagium in Den Haag is echter: “Gij zult participeren!” En daarmee zet zij de paternalistische houding voort. Dat stoot burgers af, waardoor die participatiesamenleving nimmer van de grond komt.

Onlangs las ik de afstudeerscriptie van Suzanne Keurntjes (zie: www.activatie.nu). Zij onderzocht hoe bezoekers beter betrokken konden worden bij organisaties als Incubate, een multidisciplinair cultuur festival in Tilburg. De organisatie zocht naar manieren om bezoekers meer te laten participeren. Die scriptie liet mij inzien dat er een probleem zit in het woord ‘participatie’!

Een organisatie (een overheid, een festivalorganisatie, een bedrijf) die mensen oproept om te participeren, zegt eigenlijk: “ga actief meedoen met mijn ding.” En dat werkt niet. Mensen zijn prima te motiveren om zelf in beweging te komen, maar dan met hun ‘eigen ding’. Op hun eigen manier met hun eigen doelstelling. En niet met iets dat door een of andere institutie half is voorgekookt en waar zij vooral het werk mogen doen. Want dat is de impliciete boodschap die overblijft.

Suzanne introduceert in haar onderzoek het begrip activatie: “We kwamen tot de conclusie dat, om daadwerkelijk te kunnen innoveren, een nieuwe kijk op participatie nodig was. Een kijk gericht op een non-lineaire aanpak waarbij mensen zelf in beweging komen en samenwerken met anderen. Waarbij mensen niet ‘een beetje mogen meedoen’ maar daadwerkelijk eigenaar worden van hun eigen dynamische proces, waarbinnen ruimte is voor onvoorspelbaarheid. Een alternatief dat de term ‘participatie’ ontstijgt. Deze geheel nieuwe interpretatie van participatie werd ‘activatie’ genoemd.”

In mijn ogen zit daar de sleutel om tot echte co-creatie te komen: mensen uitdagen en tegelijk de ruimte geven om ‘hun eigen ding’ te gaan doen. Geef mensen de ruimte om zich eigenaar van het proces te gaan voelen. Faciliteren in plaats van dirigeren. En accepteer dat daar soms hele andere oplossingen uitkomen, dan je vooraf bedacht had. Juist dan maak je gebruik van de creativiteit buiten je eigen organisatie. Juist dan ontdek je met elkaar betere oplossingen.

Maar hoe zorg je er dan voor dat deze manier van werken toegevoegde waarde voor jouw organisatie oplevert? Want daar was het je uiteindelijk toch om te doen. Dat bereik je onder andere door bij aanvang heel duidelijk je “waarom” te communiceren. Waar geloof je in en wat wil je daarmee bereiken? In plaats van hoe je dat wilt doen. Door je “waarom” centraal te zetten in je communicatie, nodig je mensen uit om zich daar mede eigenaar van te gaan voelen. Dat activeert mensen om zelfstandig met jouw ‘waarom’ aan de slag te gaan. Dat geeft de basis om samen op te trekken en ieder vanuit een eigen invalshoek tot gemeenschappelijke oplossingen te komen. Dat is waar het bij echte co-creatie om gaat!

Evert Jan van Hasselt - Business21

Seats2meet

De kracht van het ecosysteem

Veel organisaties beschouwen hun omgeving als een afzetmarkt. Ze onderscheiden verschillende klantgroepen en ontwikkelen producten en/of diensten voor die klantgroepen. Dit model is inmiddels zo’n 100 jaar oud en is hoognodig aan vernieuwing toe!

Wij noemen de omgeving van een organisatie een ecosysteem. Het bestaat uit een verzameling van verschillende partijen, die met elkaar interacteren en elkaar als het ware “in balans houden”. Er vindt een soort organisch ontwikkelproces plaats, dat niet van bovenaf gestuurd wordt maar door de interactie tussen al die partijen een natuurlijk verloop heeft.

Zo’n ecosysteem is in potentie veel meer dan puur een afzetmarkt. Diverse partijen binnen het ecosysteem hebben iets te bieden, waarmee een organisatie haar eigen waardepropositie kan versterken. Weer andere partijen in het ecosysteem kunnen de organisatie helpen om business met derde partijen te versterken.

Een voorbeeld: Seats2meet.com, aanbieder van vergaderruimtes en werkplekken. In een versimpelde weergave kun je zeggen dat er binnen het ecosysteem rondom Seats2meet.com twee groepen actief zijn: partijen die gebruik maken van de vergaderruimtes en partijen die gebruik maken van de werkplekken. Gebruikers van de vergaderruimtes betalen voor dat gebruik, daar zit het primaire verdienmodel van Seats2meet.com. Gebruikers van de werkplekken betalen niet met geld, maar Seats2meet.com verlangt wel iets anders terug: je dient open te staan voor toevallige ontmoetingen en bereid te zijn je kennis te delen. Betalen met sociaal kapitaal noemt Seats2meet.com dat. Voor de gemiddelde flexwerker is dat overigens geen straf, het levert hen weer extra kansen op.

Vanuit de traditionele redenering is de tweede groep niet interessant, die levert immers geen cent op. Alleen de gebruikers van de vergaderruimtes zorgen voor cashflow. Seats2meet.com ziet dat heel anders. De flexwerkers leveren op een heel andere manier waarde. Ze nemen de marketing van Seats2meet.com voor hun rekening, door in hun omgeving te vertellen over hun ervaringen. Daarnaast voegen zij met hun aanwezigheid in de Seats2meet.com locatie iets toe waar de eerste groep iets aan heeft: kennis. De flexwerkers hebben zich immers gecommitteerd aan het delen van die kennis en gebruikers van de vergaderruimtes kunnen daar gebruik van maken.

Seats2meet.com bestaat nu zo’n 8 jaar. In die 8 jaar hebben ze een enorme groei doorgemaakt. Daarbij blijkt er een min of meer vaste relatie te bestaan tussen het aantal gebruikers van de vergaderruimtes en het aantal gebruikers van de werkplekken. Tegenover iedere gebruikte werkplek staan er bijna drie gebruikte zitplaatsen (seats) van de vergaderruimtes. Dit is een belangrijk element in de strategie van Seats2meet.com. De focus ligt voor een belangrijk deel op het versterken van de groep van flexwerkers. In de wetenschap dat daarmee de groep betalende gebruikers van de vergaderruimtes vrijwel automatisch meegroeit.

Stel jezelf eens de volgende vraag: welke partijen zijn actief in het ecosysteem rondom jouw organisatie? Kijk daarbij vooral ook naar partijen, waar je nu nog geen relatie mee onderhoudt. Tot nu toe heb je die misschien helemaal niet relevant gevonden. Of zag je ze zelfs als concurrenten. En kijk daarbij eens niet alleen naar de “usual suspects”. Met name het toenemend aantal ZZP-ers vormt een bron van onverwachte waarde. Vraag je eens af welke waarde die partijen kunnen toevoegen aan jouw organisatie. Of hebben die partijen elkaar iets te bieden? Door dat te faciliteren, versterk je je eigen positie enorm!

Evert Jan van Hasselt – Business21

Seats2meet
Opkomst van robots | Dutch Discovery Schools

Volop werk de komende jaren! Of toch niet?!

Banenmarkt oververhit


Het nieuwe jaar is begonnen. De verwachtingen voor 2018 zijn goed, de vele nieuwssites en kranten berichten over economische groei en flinke toename van de werkgelegenheid. Eind vorig jaar, op maandag 4 december 2017, plaatste De Telegraaf een artikel over de oververhitting van de arbeidsmarkt. Een rapport van het ROA van de Maastricht University, onder leiding van Didier Fouarge, hoogleraar Arbeidsmarkt.

Conclusie: de economie zit flink in de lift en de komende jaren is er structureel tekort aan arbeidskrachten. Zowel hoogopgeleiden als midden en laag.
Helaas nog niet voor alle sectoren, maar als je in de bouw, ICT, zorg of het onderwijs zit, dan zit je gebakken, aldus het artikel. Want: 'Het gebrek aan geschikt personeel blijft er tot 2022 minstens zo erg als nu'.

Nu deze: op de achterkant van New York Times bestseller Rise of the Robots (Martin Ford) staat met hoofdletters geschreven: 'Bestaat jouw baan binnenkort nog wel?' Het is een boek over de opkomst van robots en kunstmatige intelligentie. En welke impact deze zullen hebben op ons werk en inkomen. De ontwikkelingen in technologie gaan volgens hem zo hard dat er geen ontkomen aan is. Elk (arbeids)proces dat geautomatiseerd kan worden, zal dat ook worden. Zo schrijft Ford dat 'Big data en voorspellende algoritmes potentieel in staat zijn om het aantal en de aard van kennisbanen in alle organisaties en bedrijfstakken drastisch te veranderen'. Geen sector die daaraan ontkomt, ook niet de arbeidsintensieve zoals de zorg. Sterker: volgens de auteur is 'geneeskunde een van de voornaamste gebieden waarop de Watson-technologie volgens de verwachtingen van IBM een transformerende impact zal hebben' (waarmee met transformerend bedoeld wordt: verschuiving van werk van mens naar machine; RB). 


'Automation will bring big shifts to the world of work, as AI or robotics change or replace some jobs, while others are created. Millions of people worldwide may need to switch occupations and upgrade skills.' - McKinsey&Company, december 2017  

Een andere bron die we serieus nemen: McKinsey&Company. Vrijwel tegelijk met het rapport uit Maastricht komt het Global Institute van dit adviesbureau van het rapport: 'JOBS LOST, JOBS GAINED: WORKFORCE TRANSITIONS IN A TIME OF AUTOMATION.'
Voor dit rapport werden maar liefst 46 landen geanalyseerd. Een van de - best wel - confronterende uitkomsten in het rapport: 'Our scenarios suggest that by 2030, 75 million to 375 million workers (3 to 14 percent of the global workforce) will need to switch occupational categories. Moreover, all workers will need to adapt, as their occupations evolve alongside increasingly capable machines.'

Wie of wat moeten we geloven? Waar kunnen we terecht? Navraag bij het UWV geeft het beeld van een aantrekkende arbeidsmarkt en dat er wel degelijk 'kansberoepen' en 'krapteberoepen' zijn. Kijken we daarentegen naar wat het WEF (World Economic Forum) voorspelt, dan is dat weinig positief. Zo voorspelt deze denktank dat er tegenover al het baanverlies slechts 20% - 30% nieuwe banen zal staan. Hoe ze precies tot die cijfers komen is ons niet bekend en uiteraard kun je ook daar vraagtekens bij zetten. Immers, wie had in de jaren negentig de huidige werkgelegenheid op het gebied van mobile kunnen voorspellen?

Moreover: wij willen weten hoe het zit. We spelen met de gedachte om de experts uit beide kampen uit te nodigen en met elkaar te strijden om de waarheid. Heb jij input? Ideeën, suggesties, of ken je mensen die midden in de materie zitten? Laat het ons weten op hallo [at] dutchdiscoveryschools.nl. Wil je op de hoogte gehouden worden van deze discussie en van de tweekampdialoog (als die er komt), vul dan even je naam en mailadres in, dan houden we je op de hoogte.


Is dit onderwerp té belangrijk om genegeerd te worden? Sharing is caring!

Tiny House @Dutch Design Week - Dutch Reinvention School

Van bankier naar pionier (deel 2/2)

Hoe je jezelf opnieuw uitvindt en perspectief creëert in de nieuwe economie.
(Deel 1 gemist? Klik hier!)

Voor Pieter-Jan gaat er bijna letterlijk een wereld open als hij op plekken komt waar nieuwe ontwikkelingen de hoofdrol spelen. Waar experts en ondernemers hun learnings met de groep delen en waar hij zelf mag ontdekken wat circulair, deeleconomie, technologie, etc. voor hem betekenen. In dit tweede deel van het tweeluik ‘Van bankier naar pionier’ zien we hoe Pieter-Jan het reinvention proces doorloopt en hij zich ontpopt als pionier in een nieuwe wereld.

Om een beeld te krijgen van de nieuwe samenleving en economie en om concreet aan de slag te gaan om zelf een nieuw perspectief te creëren, zijn er binnen het reinventionprogramma in totaal acht verschillende Discovery Tracks die je langs acht verschillende vernieuwingsthema’s voeren. Per track is er een docent/expert, de track owner. Hun gemene deler is dat ze allen hun talent leven. Dat geeft een vonk en inspireert, en onbewust gaat Pieter-Jan zich er ook aan spiegelen. Iets dat begint met de eenvoudige vraag: ‘Hoe zou dat voor mij zijn?’

Startweekend
In het reinvention programma is Rob Wetzels een van de kerndocenten met een verleden bij Nyenrode op het gebied van organisatieontwikkeling en duurzame transitie en stewardship. In het startweekend neemt hij de groep mee langs grote economische en maatschappelijke veranderingen die momenteel plaatsvinden. Een andere invalshoek komt van docent Evert Jan van Hasselt, bekend van het boek Van CEO naar tuinman. Hij vertelt bevlogen over ecosystemen in en om organisaties, hoe we op weg zijn van een lineaire naar een netwerkeconomie. Wat het voor Pieter-Jan betekent weet hij nog niet, maar hij herkent het en hij leert de ontwikkelingen beter te doorzien.

Met de groep lukt het Piet Hurkmans telkens om de koppeling te maken tussen de ontwikkelingen in de buitenwereld en de inner world van de individuele deelnemers. Veranderingen in de buitenwereld zijn interessant, maar je kunt er pas iets mee als je ze weet te koppelen aan jouw persoonlijke talenten en expertise. Het startweekend vindt plaats op een prettige plek in de natuur, goed om tot rust en reflectie te komen. Het weekend staat in het teken van elkaar leren kennen en de ‘chaos en complexiteit’ te herkennen en erkennen. Na dit weekend heeft de groep veel zin in de discovery tracks die eens in de twee weken plaatsvinden. Om de week vindt telkens de terugkoppeling en reflectie plaats middels een sessie met de eigen secure base. Die sessies vinden overwegend plaats bij Seats2meet, in het hart van de deeleconomie.

Discovery Tracks
Een aantal tracks vindt Pieter-Jan uitermate boeiend. Zo is er de track van Sociale Innovatie waarvan Hems Zwier, social innovator en eveneens verbonden aan Windesheim, de track owner is. Hems ziet feilloos waar de maatschappij vastzit in oude patronen en hij raakt je van binnen met vragen als ‘Hoe je willen werken als je vrij was om te kiezen voor jezelf?’ De uit Japan afkomstige filosofie Ikigai is een van zijn methodes om structuur in je denken en zoektocht aan te brengen.

Bij de bank was Pieter-Jan vaker zijdelings betrokken bij sociaal-maatschappelijke vraagstukken. De financieringskant ervan was zijn werk, maar de menselijke kant was eigenlijk waar hij zich het liefste voor inzet. ‘Sociale innovatie’ spreekt Pieter-Jan in deze track ineens bijzonder aan en hoe hij zelf kan bijdragen aan het oplossen van belangrijke maatschappelijke vraagstukken. ‘Dat lijkt groot, maar begint heel klein. In de buurt, op het werk, de vereniging’, zo hoort hij Hems zeggen. Sociale innovatie gaat over kansen zien en weten hoe je jezelf kunt inzetten om samen met anderen deze aan te pakken, zo leert Pieter-Jan in deze track. Samen met de groep gaat hij ontdekken hoe je dit doet. Ze doen oefeningen in het ontdekken hoe je creatief kunt samenwerken. Ze oefenen in het anders kijken naar een situatie. Pieter-Jan en de anderen leren hoe je ‘het beste in iemand of een situatie’ naar voren haalt en kunt gebruiken om een betere toekomst te bouwen. Tussen de oefeningen door praat Pieter-Jan met Hems die hem het voorbeeld van Tiny House Nederland geeft, een nieuwe woonvorm met initiatiefgroepen eromheen, opgezet vanuit maatschappelijke betrokkenheid. Iets om te onthouden, denkt Pieter-Jan.

In de ochtend wordt vooral gekeken naar de breedte van sociale innovatie. Theorie en interactieve oefeningen wisselen elkaar in hoog tempo af. Ze krijgen inzicht in eenvoudige methodes en hoe je deze zelf kunt inzetten. Aan het eind van de ochtend zijn ze klaar om op pad te gaan. Na een gezonde lunch past de groep het geleerde toe door middel van een actieonderzoek.

En zo kent elke Discovery Track z’n eigen dynamiek en ontdekkingen. De structuur is telkens dezelfde: vooraf wordt aangegeven hoe je je met literatuur en videomateriaal kunt voorbereiden/inlezen, de plek of de tocht ernaartoe staan altijd in het teken van het thema en de track owners zijn mensen uit de praktijk. Per track is er weliswaar een leerdoel, maar het belangrijkste is de deelnemer zelf. Die staat centraal, dat merkt ook Pieter-Jan als hij maar niet wil aanhaken op de circulaire economie. Ergens vindt hij het maar flauwekul en houdt hij zich wat afzijdig. Als het in de track na een tijdje begint op te vallen wordt hij door iemand uit de groep gevraagd. Hij is niet in verbinding met het thema, maar dat hoeft niet te betekenen dat hij de verbinding met de groep kwijt is. Twee andere deelnemers bewegen hem tot de omgekeerde rol, die van bijdrager en Pieter-Jan zet de bril op van helper. Hij kijkt waar binnen dit thema hij wie uit de groep kan helpen met zijn aanwezige kennis, creativiteit, netwerk, etc. Dat werkt!

Rationeel gezien begrijpt Pieter-Jan de circulaire economie, maar gevoelsmatig deed het hem weinig. ‘Is niet erg’ drukken Hurkmans en begeleider Evert-Jan Ulrich hem na de track op het hart. Ook erachter komen waar je niet het vuur voor uit je sloffen loopt, is een winstpunt in je reinvention. Bovendien heeft hij anderen verder geholpen in hun traject, een belangrijk onderdeel van de leercurve.

Richtinggevend kompas
Centraal in het reinventionprogramma staat het koppelen van de eigen talenten en drijfveren van de deelnemers aan vernieuwingsthema’s van de 21ste eeuw. De thema’s worden verkend middels Discovery Tracks en zijn in dit kompas weergegeven: 

Dutch Reinvention School

Bijzonder concreet zijn de tracks met Creativiteit en Technologie als thema. Met creativiteitsexpert Erik op ten Berg gaat de groep een dag op pad in de regio Nijmegen. Een ontdekkingstocht voert de groep langs verschillende situaties waarbij Erik ze op nieuwe sporen zet en zelfs hun ‘daily creativity’ een boost geeft. Het programma van de reinvention blijkt uitgekiend in elkaar te zitten, zo merkt Pieter-Jan als hij op een dag aanschuift voor de zesde track. 

Permanent Future Lab Dutch Reinvention School

De place to be is dit keer het Permanent Future Lab in het hart van Utrecht. Een moderne organisatievorm, geïnitieerd door Jurjen de Vries die er de groep meeneemt langs nieuwe technologieën waar ze in de middag ook zelf mee gaan experimenteren. Door de eerdere tracks begrijpt Pieter-Jan nu de werkwijze van en de keuzes achter het Permanent Future Lab; inhoudelijk ziet hij welke technologische vernieuwingen interessant voor hem zijn.

Zacht zakendoen
En wie zegt dat de wereld van zakendoen keihard moet zijn? Oude twintigste eeuwse waarheid, zo blijkt uit het (levens)verhaal van een bijzondere man die in zijn jeugd van de lagere school gestuurd werd omdat hij ‘niet verder keek dan z’n neus lang was’. Dat hij nadien tientallen succesvolle bakkerijen wist op te zetten en werk kon creëren voor vele kansarme mensen, dat hadden zijn schoolmeesters destijds niet kunnen bedenken. En hoe je met stilte, rust en zachtheid een succesvol bedrijf kunt neerzetten ervaart Pieter-Jan in het centrum van Zutphen, waar Henk Smit de groep een dag vermaakt in de track over betekenisvol ondernemen. Wat hij heeft, Driekant, lijkt niet te kunnen. Wat is zijn geheim? Pieter-Jan geeft de tip: denk niet in oude economische waarheden, maar in combinaties van factoren. Denk wat zou kunnen, niet wat gebruikelijk is.

Purpose driven startup
Pieter-Jan ontdekt zijn sterke punten en komt erachter waar hij voor staat. Op borrels en verjaardagen praat hij in toenemende mate met enthousiasme over ‘zijn’ proces. Herboren worden is een groot woord, maar hij voelt zich lichter, meer adem en bewegingsvrijheid. Van anderen krijgt hij te horen dat z’n kop niet zo strak meer staat. Hij voelt z’n potentieel steeds beter aan. De richting die hij uit kan wordt hem steeds duidelijker naarmate hij verder in de twintig weken komt. Op driekwart van het traject beginnen de kwartjes ineens echt goed te vallen.

Tiny House @Dutch Design Week - Dutch Reinvention School

De track Sociale Innovatie had hem eerder al bewust gemaakt van de mogelijkheden van Tiny Houses en hij verbaast zichzelf én de groep nu over de creativiteit en verbindingen die hij legt. Een van de verbindingen is die om platformtechnologie in te zetten om de woningmarkt open te breken en beter toegankelijk te maken voor starters en gezinnen met een kleine portemonnee. 

Zijn oude kennis van financieren en zijn netwerk in de wereld van vastgoed blijken goed bruikbaar te zijn. Zijn innovatieve idee zit em in de combinatie van goedkoop bouwen, deeleconomie, technologie en gedeeltelijke crypto currencies. Samen met twee andere deelnemers uit de groep werkt hij de plannen uit en staan ze aan het begin van een purpose driven startup. Pieter-Jan is ondernemer die z’n eigen markt creëert. Van bankieren naar pionieren!

Nieuwsgierig naar de ontwikkelingen van de Dutch Discovery Schools? Blijf terugkomen op deze site of geef aan dat je op de hoogte gehouden wilt worden. 

bankier pionier

Van bankier naar pionier (deel 1/2)

Hoe je jezelf opnieuw uitvindt en perspectief creëert in de nieuwe economie. 

Dat je eigen potentieel veel groter is dan je zelf denkt, ontdekte Pieter-Jan ter Bruggen. Na twintig jaar bij een bank gewerkt te hebben kreeg hij te horen dat hij boventallig was. Geen fijne situatie en een forse klap in het gezicht. Maar zo’n situatie biedt ook mogelijkheden; juist in deze tijd. We zitten middenin een verandering van tijdperk, waarin oude zekerheden niet meer zo zeker zijn. Niet alleen de bancaire sector staat onder druk, ook andere sectoren en beroepen worden  door disrupters en exponentiële technologie bedreigd in hun voortbestaan. Maar waar bedreiging is, liggen kansen. Hier het verhaal van Pieter-Jan en hoe hij zichzelf opnieuw uitvond. Deel 1 van het tweeluik.

Als je toekomst ineens onzeker is, je ziet aankomen dat het werk dat je langere tijd deed opdroogt en digitalisering, robotisering, blockchain en andere economische structuren de bakens van werk en inkomen verzetten, dan verdwijnen je oude zekerheden als sneeuw voor de zon. Als dan ook nog eens je leeftijd (al bij 40+) of je uitgebreide cv (‘overgekwalificeerd’) gaan tegenzitten, kiezen sommigen voor een andere koers.

bankier pionier

​Gestructureerde aanpak voor het onbekende
‘Iets heel anders gaan doen’ sprak Pieter-Jan al langere tijd aan. Maar ja, geen idee wat. En hoe oriënteer je je op zoiets? Mensen in zijn omgeving die hun koers drastisch hadden verlegd, leken er ook maar toevallig op terecht te zijn gekomen. Wat Pieter-Jan nodig had was een ‘gestructureerde aanpak voor het onbekende’. 

Hij vond het bij de Dutch Reinvention School, 21st century school voor hoogopgeleiden met ervaring, ondersteund door Seats2meet, de gemeente ‘s-Hertogenbosch en de Rabobank in die gemeente. In deze moderne ‘school’ leer je regisseur van je eigen inzetbaarheid te worden. Een traject van twintig weken bracht Pieter-Jan het kompas waarnaar hij op zoek was. Het bleek hét instrument te zijn om hem dichtbij zichzelf én bij z’n nieuwe roeping te brengen.

Dutch Discovery Schools

Reinvention - bijleren en loslaten
Na zich te hebben ingeschreven voor de reinvention bleek hij niet de enige te zijn met vragen over de toekomst. Het is erg prettig om met een groep gelijkgestemden ervaringen te delen en nieuwe op te doen. Het twintigwekentraject is een proces van bijleren en vooral loslaten. Als een rups die z’n cocon afwerpt, vleugels krijgt en de vrijheid leert ontdekken en benutten. Op bepaalde punten doet dat pijn. Vaste waardes moeten worden ververst; dat geeft een diffuus, onbestemd en onzeker gevoel. Echter, zo’n reinvention is een normaal proces met een bepaald verloop dat tijd en inspanning kost. Het prettige is dat de docent/experts bij de Dutch Reinvention School niet alleen expert zijn op hun vakgebied, maar ook zelf ooit door een persoonlijke transitie zijn gegaan. Ze kennen het proces, de angsten, onzekerheden en teleurstellingen. Maar óók kennen ze het opgeruimde gevoel en die lekkere energy flow als je doet wat bij je past en je er succes mee boekt. 

bijleren en loslaten


Secure Base Learning
Gedurende de Reinvention Course maakt Pieter-Jan kennis met zeven andere deelnemers waarmee hij samen de groep vormt, de zogenoemde ‘Secure Base’. Kerncoach Piet Hurkmans die aan de groep is gekoppeld zorgt ervoor dat elke deelnemer zich snel thuis voelt. Piet is deskundig op het gebied van persoonlijke transitie en weet op constructieve manier mensen los te krijgen uit hun vaste patronen. Naast zijn deskundigheid, blijkt Piet een prettige kerel te zijn die vertrouwen geeft.

De mythe van alles zelf moeten oplossen

In de groep van acht staat ervarend leren centraal. Er is onderling vertrouwen en persoonlijke ervaringen worden gedeeld; Pieter-Jan maakt er gebruik van de intelligentie van de groep. Dat is een bijzondere ervaring waarmee meteen een 21st century skill wordt aangehaald. Hij heeft nou eenmaal nooit echt geleerd om hulp te vragen, merkt hij. We komen toch uit een generatie met het motto ‘zelf je eigen boontjes doppen’. Naast dit diep ingesleten patroon was een absolute eye-opener dat Pieter-Jan opvattingen had die hem belemmerden in z’n kansdenken. Overtuigingen en ervaringen uit het verleden die niks zeggen over de toekomst, maar hem onnodig in de greep hielden. Eén ervan was zijn overtuiging dat je volgende stap op de carrièreladder er altijd minstens één omhoog moest zijn. Naar beneden of opzij was toch wel een demotie. Maar misschien was een trede naar beneden toch ook wel prettig? Of wellicht een andere ladder. Of misschien wel helemáál geen ladder! Door dit soort fundamentele vragen te beantwoorden wordt hij bewust en komt hij open te staan voor andere invalshoeken.

Vernieuwingsthema’s
De groep en de coach nodigen Pieter-Jan uit om nieuwe dingen te gaan uitproberen, out of the comfort zone. Dat is al een hele winst, en als de ‘ontdekkingstochten’ langs de vernieuwingsthema’s van de 21ste eeuw zich in het programma aandienen, wordt het echt inspirerend. Zo had Pieter-Jan bijvoorbeeld wel gehoord over de circulaire economie, de deeleconomie, de betekeniseconomie, et cetera, maar bleef het slechts bij termen op papier. De Discovery Tracks brengen hem met de groep op plaatsen waar deze nieuwe vormen zich daadwerkelijk manifesteren. Waar ondernemers en pioniers bezig zijn hun droom te verwerkelijken en waar zij hun learnings met de groep delen. De drive en positieve mindset van deze bevlogen mensen was het eerste wat Pieter-Jan opviel. Zo anders dan de corporate omgeving waarin hij jarenlang werkte!


In deel 2 gaat Pieter-Jan daadwerkelijk op ontdekkingstocht, hij ontdekt de nieuwe economie en hoe hij zijn talenten er kan inzetten. Nieuwsgierig naar het vervolg? Blijf terugkomen op deze site of laat een vinkje achter, dan word je vanzelf op de hoogte gebracht.

boventallig wat nu

Boventallig, wat nu?

Het zal je maar gebeuren. Je hebt een lekkere loopbaan waarin je toewerkt naar je droompositie. Veel heb je ervoor over; je investeert in je eigen ontwikkeling, creëert kansen en nét op het moment dat je genoeg ervaring en de juiste leeftijd hebt... verdwijnt die baan. Als sneeuw voor de zon.

Het overkwam Pieter-Jan ter Bruggen. De organisatie waar hij werkte verklaarde hem boventallig en bedankte hem voor zijn diensten.

boventallig wat nu

​De ceo vertelde hem dat ze mee moesten in de ontwikkelingen en dat artificial intelligence de reorganisatie had versneld. ‘Ik ben aan handen en voeten gebonden. De resultaten staan onder druk. Disrupters komen onze markt op en slaan gaten in onze fundamenten. Het spijt me’.

Het is een klap in het gezicht van Pieter-Jan. Maar hij laat zich niet kennen; hij heeft een netwerk, twintig jaar ervaring en krijgt een redelijke transitievergoeding. Geen zorgen. Wellicht is dit zelfs een nieuwe kans. Eerst maar eens drie maanden niks doen. Pas op de plaats. Een vakantie (die eigenlijk niet als vakantie voelt) volgt en na drie maanden gaat Pieter-Jan solliciteren en koffie drinken binnen zijn netwerk. Hij komt van de koude kermis thuis. Na zes maanden geen resultaat. Na negen maanden en vaak ‘een goede tweede’ nog niks. Een jaar na zijn vaststellingsovereenkomst zit Pieter-Jan in een crisis en loopt hij over van de zorgen.

Vastlopen in het oude patroon

Op de leeftijd van 48 wordt Pieter-Jan keer op keer afgewezen. Een ervaren coach wijst hem op een patroon. Eén: de baan waar hij jarenlang naartoe werkte, verdwijnt. Het wordt gaandeweg vervangen door systemen die op blockchain en kunstmatige intelligentie gebaseerd zijn. Aangezien dit een brede ontwikkeling is, treft het niet alleen Pieter-jan. Hij is dus niet de enige van zijn kaliber die zich op de arbeidsmarkt aanbiedt. Zijn kennis is aan inflatie onderhevig. Hij maakte carrière in het kennis-is-macht-tijdperk. Maar laat kennis nou geen onderscheidende factor meer zijn. De firma’s Amazon, Facebook en Google grossieren erin en data-experts weten het via automatische scripts, bots en algoritmes zo op ieders scherm te toveren. En die ontwikkeling gaat hard. Weten hoe je de boeken van een bedrijf controleert? Doet een simpele app op je smartphone al voor je (en straks in de blockchain is elke terugkijkende accountant ook niet meer nodig). Met predictive analytics en big data is vooruit kijken straks ook mogelijk. Robots nemen misschien het lager geschoolde werk over, kunstmatige intelligentie, internet of things/everything en diverse andere technologieën doen dat voor het hoger geschoolde werk.

Een tweede aspect in het patroon dat de coach ziet, wordt gevormd door Pieter-Jans ervaring en leeftijd. Nu al wordt hij als ouder en overgekwalificeerd gezien.

Dit had ik nooit verwacht.

Een hoge hypotheeklast, bijna studerende kinderen en een echtgenote die haar luxe leventje moet inleveren maken het er niet makkelijker op. Het zet Pieter-Jan flink in de billenkramp. Verwarring en onbegrip maken zich van hem meester. ‘Dit had ik nooit verwacht’, zegt hij als getalenteerde, makkelijk communicerende man van middelbare leeftijd. En zijn grootste teleurstelling: niemand die echt tijd heeft en hulp kan bieden. Zijn voormalige collega’s, vakgenoten en vrienden hebben het druk met hun eigen werk. Op feestjes hebben ze de aloude verhalen over nieuwe projecten en successen. Pieter-Jan staat erbij met een gevoel van vervreemding en ontworteling. Het liefste gaat ie naar huis.

Boventallig. Hoe nu verder?

De situatie van Piet-Jan staat niet op zichzelf. Het is die van de hoog opgeleide manager of professional met flink wat ervaring, maar die aan de kant van de arbeidsmarkt belandt en niet meer aan de bak komt. In dit artikel berust de figuur van Pieter-Jan op gesprekken die wij hebben gehad met tal van hoogopgeleide professionals die dit overkwam. Het is een nieuwe groep van kwetsbaren die nog niet zo goed zichtbaar is, want doorgaans blijft de hoogopgeleide liever onder de radar. Waar de lagere sociale klasse gewoon werkloos is, is de hogere toch ‘gesettelde’ hoogopgeleide liever ‘In between jobs’, ‘Met sabbat’ of schrijft zich in als zelfstandig ondernemer. Klinkt al heel anders. Mede hierdoor wordt deze groep ook door de instanties niet als (potentieel) kwetsbaar aangemerkt. Niet door het UWV, niet door de re-integratiebedrijven, noch de werkgevers en niet door vrienden of familie. Het is ook een gek verhaal: talentvol, een dijk van een cv, flink wat ervaring en je komt niet aan het werk? Terwijl de crisis voorbij is?

​Wat is hier aan de hand?

Met wat kennis van macro-ontwikkelingen en transitie is het te snappen. Rob Wetzels, kerndocent Duurzame Transitie & Stewardship aan Nyenrode Business Universiteit en verbonden aan de Dutch Discovery Schools: ‘Door het steeds hoger wordende innovatietempo in technologie, duurzaamheid, business en werkwijzen ontstaat een onoverzichtelijke complexiteit. Die moet zich nog gaan zetten tot werkbare structuren. Houd je je oude bril op, dan zie je chaos. De nieuwe wereld is extreem interconnected; aan de ene kant highly systematic, maar aan de andere kant deeply personal. Om mee te kunnen hebben mensen een nieuwe bril nodig. Mogelijk moeten ze zichzelf opnieuw gaan uitvinden. Een reset of ‘Reinvention’ zal de term voor de komende jaren worden’.

Oude bril weg, nieuwe op. Is het zo simpel? De kern van het probleem ligt in de door Jan Rotmans (Erasmus Universiteit Rotterdam) aangehaalde term ‘verandering van tijdperk’. Wie niet aanhaakt op nieuwe ontwikkelingen (zowel digitaal, sociaal als duurzaam) wordt vroeg of laat voorbij gefietst. Maar even omschakelen nadat je boventallig verklaard bent is niet makkelijk. Pieter-Jan heeft jarenlang geacteerd binnen de muren en grenzen van het bedrijf en de sector die hij kende. Inside-the-box. Terwijl het er buiten gebeurde. Daar kwam een onderstroom van jonge disrupters op gang die volgens andere modellen, gebaseerd op clowd en crowd te werk gingen. Hun startpunt is een heldere 'Purpose' - een hoger doel - en de weg ernaartoe is veelal via samenwerking en open platformen. Binnen no-time zijn de nieuwetijdsbedrijven in staat geweest om vanuit zolderkamers uit te groeien tot game-changers en chain-breakers. Ze kennen de mechanismen van de nieuwe netwerkeconomie en handelen daar naar.

Als Pieter-Jan in de maanden nadat hij werkloos is geraakt dit soort organisaties bezoekt, op flexplekken, creative hotspots en Seats2meet-locaties komt, weet hij niet wat hij ziet. Deeleconomie, kennisnetwerken, platformorganisaties, sociale, groene en purpose-driven ondernemers die via de cloud en de crowd hun initiatieven uitbouwen tot impactvolle organisaties (waar overigens ook geld verdiend wordt).

Brood op de plank

Om te voorkomen dat Piet-Jan in de bijstand terecht komt, zal hij iets moeten bedenken. De transitievergoeding die hij bij zijn vaststellingsovereenkomst heeft meegekregen is inmiddels opgegaan aan gesprekken in de oude routines zonder toekomstperspectief. Veel koffie, maar nauwelijks brood op de plank later komt Piet-Jan tot het inzicht dat het roer om moet. Wat wil hij eigenlijk? Wat is zijn purpose?

boventallig reorganisatie ontslag

Omdenken en creatief talenten inzetten

Het goede nieuws is dat Piet-Jan talenten, expertise en een netwerk heeft dat hij op een geheel andere, creatieve manier kan gebruiken. Het begint met uit te vissen wat hij goed kan en waar hij écht blij van wordt. Pas dan kijken we wat hij daar nog meer mee kan doen. Let op: dus niet wat hij er aan kan doen (vanuit tekort geredeneerd: her- of bijscholing) maar wat hij er nog meer mee kan doen (vanuit overvloed geredeneerd: creatief, opbouwend, omdenkend). Aanhakend op ontwikkelingen en kansgebieden van de nieuwe economie. Verder kijken dan de baan of functie die je wilt hebben of altijd hebt gehad. Een nieuwe bril. Piet-Jan is veel meer dan wat hij op zijn Linkedin-profiel of curriculum vitae heeft geschreven. Vanaf zijn geboorte heeft hij talenten meegekregen die hij misschien nog nooit ontdekt heeft. Zijn eigen verborgen potentieel ligt zomaar onder z’n stoel, zo voor het grijpen. Door anders te kijken, inzicht te krijgen in de succesfactoren van nieuwe denkers, mentale blokkades te overwinnen, en in een diverse groep van andere professionals te sparren en van elkaar te leren, besluit Pieter-Jan dat hij een geweldige startpositie heeft om zijn hobby, muziek te combineren met een online leermodel en dat via een abonnementenmodel te verkopen.

Volgens Piet Hurkmans, kerncoach bij de Dutch Discovery Schools, maken veel mensen het zich onnodig moeilijk: ‘Weten waar je voor staat (talent) en weten waar je voor gaat (purpose in life). Die twee bepalen al negentig procent van de koers van een change journey. Vaak leg je jezelf onnodige beperkingen op. Niet alleen op het pad van A naar B, maar ook al met het weten wat A is en het fantaseren over wat B zou kunnen zijn. Onbewuste overtuigingen en opvattingen wegwerken geeft dan al een hoop rust, ruimte en positieve energie’.

Dit artikel gratis ontvangen als pdf?

Vul onderstaande velden in voor je download-link.

De purpose van de Dutch Discovery Schools is om mensen om te schakelen naar de nieuwe economie en samenleving. Er te zijn voor hoger opgeleiden met ervaring die dreigen tussen wal en schip te vallen. Of die hun 21st century skills willen aanscherpen om - op basis van hun eigen talenten en eigenheid - sturing te geven aan nieuwe initiatieven en bedrijven die de wereld mooier maken. Het Reinvention (20 weken) en het Innovation programma (10 weken) brengen de deelnemers naar de top van hun eigen kunnen.

Sorteer voor op de toekomst en word regisseur van je eigen inzetbaarheid. Herken je jezelf of iemand anders in Pieter-Jan? Stay tuned, we hebben een flinke kennis- en inspiratiebank klaarliggen met content die je verder kan helpen. Schrijf je in en we houden je op de hoogte.

© Right to copy 2017: Dutch Discovery Schools | Voel je vrij om dit artikel te delen!